Girginemlak ailesi merhaba! Bu içeriğimizde “Kaftar ne demek” konusunu tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Kaftar Ne Demek? Çocukluğumdan Kalan Bir Kelimenin Peşinde Duygusal Bir Yolculuk
Kayseri’de yaşadığım mahallede bazı kelimeler vardır; anlamını tam bilmesen bile kulağında sıcak bir hatıra bırakır. Yıllar geçse de birinin ağzından duyduğunda seni çocukluğuna götürür. “Kaftar” kelimesi de benim için tam olarak böyle bir kelimeydi.
25 yaşındayım ve yıllardır tuttuğum günlüklerimde bazen kendime bile garip gelen kelimelere rastlıyorum. Bir gün eski defterlerimi karıştırırken, çocukken yazdığım birkaç cümlenin arasında “kaftar gibi bakıyordu” ifadesini gördüm. O an durup düşündüm. Bu kelimeyi nereden duymuştum? Ne anlama geliyordu? Neden yıllar sonra bile içimde bir merak uyandırıyordu?
O akşam Kayseri’nin serin bir kış gecesiydi. Pencereden dışarı baktığımda sokak lambalarının altında hafif hafif yağan karı izliyordum. İçimde hem bir heyecan hem de biraz hüzün vardı. Çünkü bazı kelimeler sadece sözlük anlamıyla kalmaz, içinde insanların sesini, bakışını ve yaşanmışlıklarını taşır.
Kaftar Ne Demek?
Kaftar kelimesi halk arasında farklı bölgelerde farklı anlamlarda kullanılabilen eski bir söyleyiştir. Genellikle iri, güçlü, heybetli veya dikkat çekici kişi ya da varlıkları anlatmak için kullanılan yöresel bir kelime olarak bilinir. Bazı yörelerde ise biraz sert, ürkütücü veya vahşi görünümlü şeyler için de kullanılabilir.
Aslında bu kelimenin güzelliği de burada saklıdır. Kaftar sadece bir kelime değildir; kullanıldığı yere göre içinde hayranlık, korku, şaşkınlık veya sevgi barındırabilir.
Çocukken büyüklerimizin kullandığı bazı kelimelerin anlamını sormazdık. Onların ses tonundan anlardık. Bir insan için “kaftar gibi adam” dediklerinde bazen güçlü ve iri birini anlatırlardı. Bazen de yaramaz bir çocuğa takılırken söylenirdi.
Ben de yıllar sonra bu kelimenin peşine düştüğümde aslında sadece bir anlam aramadığımı fark ettim. Eski günlerimi arıyordum.
Büyükannemin Dilinden Kalan Bir Kelime
Geçen yıl eski evimize gittiğim bir gün, çocukluğumun geçtiği odada uzun süre oturdum. O oda bana her zaman farklı hissettirir. Duvarlarında geçmişten kalan sesler varmış gibi gelir.
Büyükannem hayattayken bazı kelimeleri öyle güzel söylerdi ki, anlamını bilmesem bile dinlemek isterdim. Bir gün bahçedeki yaşlı kedimizi gösterip gülerek:
“Bu da iyice kaftar oldu, bakışlarına bak,” demişti.
O zaman sadece gülmüştüm. Kedinin büyüdüğünü ve biraz huysuzlaştığını anlatmak istediğini düşünmüştüm. Ama yıllar sonra o an aklıma geldiğinde içimde garip bir duygu oluştu.
Hem mutlu oldum hem de hüzünlendim.
Çünkü bazı kelimeler insanlara bağlıdır. Bir kelimeyi kaybettiğinde aslında o kelimeyi söyleyen kişinin sesini de biraz kaybedersin.
Bir Kelimenin Ardındaki Hatıralar
Günlüğümde bu kelimeyle ilgili küçük bir not yazmışım:
“Bazı kelimeler yaşlanmaz. Sadece bekler.”
Bu cümleyi yazarken ne kadar doğru düşündüğümü bilmiyordum. Ama bugün geriye dönüp baktığımda gerçekten böyle hissediyorum.
Kaftar kelimesi bana çocukluğumu hatırlatıyor. Mahallede top oynadığımız günleri, akşam ezanına kadar dışarıda kalışımızı, annelerimizin pencereden bizi çağırışını…
Kayseri’nin eski sokaklarında büyüyen biri olarak, o zamanlar hayat daha yavaştı. İnsanlar birbirini tanırdı. Komşuların kullandığı kelimeler bile ortak bir hafıza oluştururdu.
Şimdi herkes daha hızlı yaşıyor. Kelimeler değişiyor, konuşmalar kısalıyor. Bazen eski ifadelerin unutulup gitmesinden korkuyorum.
Çünkü bir kelime unutulduğunda sadece birkaç harf kaybolmaz. O kelimenin içinde yaşayan hikâyeler de sessizleşir.
Kaftar Kelimesini Ararken Kendimi Bulduğum An
Bir akşam arkadaşlarımla otururken konu eski kelimelere geldi. Ben de onlara “Kaftar ne demek?” diye sordum.
Bazıları hiç duymamıştı. Bazıları ise çocukluklarından bir şeyler hatırladı.
O an biraz hayal kırıklığı yaşadım. Çünkü kendi kültürümüzden gelen bazı kelimelerin yavaş yavaş kaybolduğunu görmek beni üzdü.
Ama aynı zamanda umutlandım.
Çünkü hâlâ hatırlayan insanlar vardı. Hâlâ bu kelimeleri kullanan büyüklerimiz vardı. Belki de yapmamız gereken şey sadece onları dinlemekti.
Bazen geçmiş, büyük kitaplarda değil; bir dedenin cümlesinde, bir annenin seslenişinde veya eski bir defterin arasında saklıdır.
Eski Kelimelerin Değeri
Kaftar Gibi Kelimeler Neden Önemlidir?
Bir kelimenin değeri sadece sözlükte yazan anlamıyla ölçülmez. O kelime kaç kişinin hayatına dokunmuş, kaç anıya eşlik etmiş, kaç insanın duygusunu anlatmışsa o kadar değerlidir.
Kaftar kelimesi de benim için böyle oldu.
Başta sadece anlamını merak ettiğim bir kelimeydi. Sonra geçmişime açılan küçük bir kapıya dönüştü.
Bazen hayatımızda bazı şeyleri kaybettiğimizi düşünürüz. Eski evler, eski insanlar, eski zamanlar…
Ama sonra bir kelime çıkar karşımıza ve anlarız ki aslında hiçbir şey tamamen kaybolmamış.
Bir kelime bile bizi yıllar öncesine götürebilir.
Geçmişten Gelen Küçük Bir Miras
Bugün hâlâ günlük tutuyorum. Her gün büyük olaylar yaşamıyorum elbette. Bazen sadece pencereden baktığım bir anı, içimde oluşan bir duyguyu veya duyduğum eski bir kelimeyi yazıyorum.
Çünkü biliyorum ki yıllar sonra o sayfaları açtığımda sadece cümleleri okumayacağım. O anki beni de hatırlayacağım.
Kaftar kelimesini öğrendiğim gün de böyle oldu.
Bir kelime bana çocukluğumu, büyükannemin sesini, eski sokakları ve kaybolmaya yüz tutmuş sıcak sohbetleri yeniden getirdi.
Bazen en değerli şeyler çok küçük görünür. Bir fotoğraf, eski bir eşya veya unutulmuş bir kelime…
Ama insanın kalbinde bıraktığı iz çok büyük olabilir.
Son Söz: Bir Kelime, Bin Hatıra
“Kaftar ne demek?” diye başlayan merakım aslında beni kendi geçmişime götüren uzun bir yolculuğa çıkardı.
Bu kelimenin anlamını öğrenmek güzeldi ama asıl güzel olan, onun bana hissettirdikleriydi.
Bugün bir yerde “kaftar” kelimesini duyduğumda artık sadece anlamını düşünmüyorum. Büyükannemin gülümsemesini, çocukluğumdaki sokakları ve eski günlerin samimiyetini hatırlıyorum.
Belki de kelimelerin gerçek anlamı sözlüklerde değil, insanların kalbindedir.
Ve bazı kelimeler vardır ki yıllar geçse bile içimizde yaşamaya devam eder. Kaftar da benim için artık sadece bir kelime değil; geçmişten gelen küçük ama çok değerli bir hatıradır.